DIY houten vogelhuis op paal van kastanje

Het vogelhuis van Bert en Lisette sloeg in als een bom op social media. Benieuwd hoe zij dit maakten? Lees hier alles over het project en de benodigde materialen voor een houten vogelvoederhuis op paal.

Waarom een vogelhuis op paal?

Een koolmees, pimpelmees of zelfs een huismus van dichtbij zien eten, het blijft bijzonder, elke keer weer. Met een voederhuis op paal nodigt u ze niet alleen uit om op een rustige, veilige hoogte te komen eten, u kunt ze ook op uw gemak observeren!

Maar er is meer dan het plezier van het kijken alleen. Uit gegevens van de Nationale Vogeltelling blijkt dat verschillende vertrouwde tuinvogels het steeds moeilijker hebben. De huismus staat onder druk: moderne, goed geïsoleerde huizen laten weinig nestplekken over en tuinen bieden vaak niet genoeg beschutte hoekjes voor hun jongen. Huismussen nestelen bij voorkeur onder dakpannen, in kieren of spouwmuren en hebben daarvoor steeds minder ruimte.

De mezen doen het beter. Koolmees en pimpelmees zijn flexibeler: ze broeden in nestkasten of boomholtes en profiteren van tuinen met struiken en voederplekken. Niet voor niets zijn het de trouwste bezoekers van vogelvoederhuizen.

De vogeltelling maakt één ding duidelijk: kleine acties in uw eigen tuin maken echt verschil. Door een vogelhuis op paal te plaatsen, helpt u niet alleen de vogels die u direct ziet, maar draagt u bij aan een gezondere vogelpopulatie in heel Nederland. Zo wordt uw tuin een klein stukje van een groter, groen netwerk. En als u ook nog eens nestkastjes ophangt en een paar struiken in de tuin plaatst, dan is het feest helemaal compleet.

Met een vogelhuis in uw tuin:

• ondersteunt u de biodiversiteit
• helpt u natuurlijke insecteneters de wintermaanden door te komen
• geniet u van natuurbeleving dichtbij huis
• maakt u vogels observeren leerzaam voor kinderen

Het vogelhuis op paal van Bert en Lisette

De inspiratie kwam van een bezoek aan een tuinbeurs, waar Bert en Lisette ooit een luxe kastanjehouten vogelhuis met spijltjes tegenkwamen. Die spijltjes zorgden ervoor dat er geen grote vogels zoals kauwen of duiven bij konden. Het idee bleef bij ze hangen; zij deden namelijk jaarlijks mee aan de Nationale Vogeltelling en vonden het leuk om iets voor de vogels te doen.

Schapenhek hergebruiken

In de schuur hadden ze nog een stuk schapenhek op rol liggen van hun hekwerk. Bert zag er meteen mogelijkheden in. Hij gebruikte het reststuk en maakte de latten van het schapenhek één voor één los. Die werden op maat gezaagd en zorgvuldig rondom een vierkant plateau vastgeschroefd met een dak erop, wat het voederhuis gelijk zijn kenmerkende “vogelkooi” uitstraling geeft.

Het vogelhuis, dat ook een handig deurtje kreeg om makkelijk het voer bij te kunnen vullen, werd op een stevige paal geplaatst en het dak kreeg zelfs nog een restje overgebleven sedum van het groendak. Alles werd dus hergebruikt!

Nb: het stel uit Zeeland voert overigens ook grote vogels in de tuin, maar die krijgen op een andere plek te eten. Zo blijft dit voederhuis echt bedoeld voor de kleinere soorten 😉

Lees hieronder welke materialen u voor dit DIY vogelhuis nodig heeft.

Materialen DIY vogelhuis: waarom kastanjehout?

Voor een vogelhuis dat jarenlang meegaat, begint alles met de juiste materiaalkeuze. Gebruik nooit geïmpregneerd hout voor uw vogelhuisproject, het lijkt goedkoop en duurzaam, maar de chemische middelen die het hout beschermen, bevatten zware metalen die zeer schadelijk zijn voor dieren en milieu! Zeker op een plek waar dagelijks wordt gegeten, is dat een risico dat u niet wilt nemen.

Kastanjehout is van nature duurzaam. Het bevat looizuur, een natuurlijk middel dat beschermt tegen vocht, schimmels en insecten. Dat maakt het ideaal voor gebruik buitenshuis, en veilig voor de vogels die er dagelijks komen eten. Bovendien vergrijst kastanjehout mooi egaal, zodat het vogelhuis na verloop van tijd natuurlijk opgaat in de omgeving.

De paal waarop het voederhuis rust, is het beste van kastanjehout, maar bij een vochtig blijvende grond is robinia ook een zeer geschikte keuze.

Lees meer over de duurzaamheid van kastanje en robinia in onze blogs: Is kastanjehout hardhout? en Robinia hout; een duurzame keuze

Afmetingen voederhuis

Het voederhuis van Bert en Lisette heeft een royale maat gekregen met een voederplateau van 30 x 35 cm. Het  huisje zelf is 45 cm hoog.

Materialen voor het zelf maken van een vogelhuis op paal

Hieronder vindt u de materialen die u nodig heeft voor het zelf maken van een houten vogelvoederhuis.

• Staander: kastanjehouten paal (voor ⅓ deel in de grond) of bij een vochtig blijvende grond robinia voor de duurzaamheid

TIP voor een stevig vogelhuis: plaats de paal voor een derde van zijn totale lengte in de grond, bij een paal van 150 cm betekent dat dus 50 cm onder het maaiveld. Hiermee zorgt u ervoor dat uw vogelhuis stevig staat. Bestel daarom altijd een langere paal dan de uiteindelijke hoogte die u wilt gebruiken voor uw project.

• Spijlen: kastanjehouten rasterlatten of een stukje overgebleven kastanjehouten schapenhek uit een eerder project
• Voederplateau en dak: twee watervaste MDF-platen van 30 x 35 cm (makkelijk schoon te maken)
• Opstaande randen voerplateau: kastanjehouten latten om morsen op de grond te voorkomen
• Groendak voor een natuurlijke uitstraling en regenbescherming; sedum in casette of u kunt een ondiepe plantenbak maken van het dakplateau door een opstaande kastanjehoutenrand van 5 cm bovenop aan te brengen. Hierin kunt u daksubstraat (bijv. lavasteentjes) mengen met een beetje compost en daar sedumpluggetjes in planten.

TIP voor een goede waterafvoer: als u een optimale waterafvoer wenst, zorg er dan voor dat het dak van uw vogelhuis licht helt. Een helling van 5 graden is ideaal: het regenwater loopt dan snel genoeg af zonder dat het sedum uitdroogt en zo voorkomt u dat het dak continu nat staat. Bij een voederhuis van ongeveer 30-35 cm diep betekent dit dat de voorkant, waar het deurtje zit, circa 2,5 à 3 cm hoger is dan de achterkant. Dit is een klein detail dat ervoor kan zorgen dat uw vogelhuis nog langer meegaat. Het dak moet dan wel een paar centimeter uitsteken aan de achterkant, anders druppelt het regenwater op uw voederplateau.

• Bescherming groendak: een stukje gaas over het sedum zorgt ervoor dat grote vogels er niet op kunnen landen en het niet kunnen beschadigen
• Deurtje: RVS scharnieren, kastanjehouten rasterlatten
• RVS schroeven

TIP bescherming tegen kraaien: Bert wikkelde een stukje ijzerdraad een paar centimeter boven het voederplateau (om de latten heen) om te voorkomen dat kraaien zich nog aan het plateau konden vasthouden.

Waarom een vogelhuis op paal niet bij een struik plaatsen?

Bert en Lisette leerden het uit eigen ervaring. Toen hun voederhuis nog vlak bij een struik stond, bleken ratten er al snel de weg naartoe te vinden; via de takken slingerden ze zichzelf op het plateau.

De oplossing was simpel maar doeltreffend: het huisje vrijstaand plaatsen, weg van struiken en andere houvast. Want hoewel ratten en muizen uitstekende klimmers zijn, kunnen ze het hoekje van een losstaande paal naar een plateau niet nemen. Zonder aanlooproute vanuit een struik of schutting redden ze het niet.

Het vogelhuis van Bert en Lisette in het echt bekijken?

Het vogelhuis van Bert en Lisette ging viral op social media en dat is niet voor niets! Tijdens het Zeeuwse Open Tuin Weekend stellen Bert en Lisette hun tuin Liberte aan Zee in Burg-Haamstede open voor bezoekers. U kunt er niet alleen het vogelhuis bewonderen, maar de hele tuin in waar het zo mooi in opgaat.

De tuin is te bezoeken op 5 en 6 juni en 26 en 27 juni 2026. Meer informatie hierover vindt u op de website van Liberte aan zee.

Het losstaande vogelhuis op voet van Ton

Geïnspireerd door het voederhuis van Bert en Lisette, maakte onze collega Ton een eigen losstaande versie ter inspiratie en om te laten zie hoe een model op voet eruit ziet. Hij gebruikte de rasterlatten van kastanjehout en maakte een plateau en een dak uit 2 eiken platen die in onze werkplaats op maat werden gezaagd. Eiken en kastanjehout hebben een gelijke kleur en vergrijzen op dezelfde manier. Uiteindelijk zal het hout dezelfde kleur krijgen als het exemplaar van Bert en Lisette.

Wanneer stoppen met vogels bijvoeren?

Een voederhuis geeft u het hele jaar door kijkplezier, maar bijvoeren is vooral zinvol in de koude maanden. Zodra het voorjaar intrede doet, meestal vanaf maart, beginnen vogels te nestelen en verandert hun behoefte. Jonge vogels hebben in die periode vooral insecten en wormen nodig om goed te groeien, geen vetbollen of pinda’s. Het is dan ook verstandig om energierijk wintervoer geleidelijk af te bouwen in plaats van abrupt te stoppen. Zo raken vogels niet volledig afhankelijk en leren ze van nature weer zelf op zoek te gaan naar voedsel.

Vanaf mei of juni, als het echt warm wordt, hebben de meeste tuinvogels voldoende aan wat de natuur hen biedt. Bovendien kan voer in de zomerwarmte snel schimmelen of ongedierte aantrekken, ook voor de vogels geen prettige situatie. Kort gezegd: geniet van een vol voederhuis in de herfst en winter, en bouw het in het voorjaar rustig af. Uw tuin doet de rest.

Vragen over een vogelhuis op paal?

Wilt u zelf een vogelhuis gaan maken en loopt u vast? Neem gerust contact met ons op. Onze houtexperts denken graag met u mee over uw project.